Blog

Poradnik statystyczny

Praktyczne artykuły o doborze testu, założeniach, wielkości próby i raportowaniu wyników w APA - z przykładami i źródłami.

Dobór testu

Test t-Studenta czy Mann-Whitney? Jak wybrać

Porównujesz dwie grupy. O tym, czy użyć testu parametrycznego, czy nieparametrycznego, decyduje rozkład i typ zmiennej.
Czytaj →
Założenia

Alfa Cronbacha - co to i jaka wartość jest dobra

Rzetelność skali w jednej liczbie. Wyjaśniamy, co mierzy alfa i dlaczego 0,7 to popularny próg.
Czytaj →
Założenia

Jak sprawdzić normalność rozkładu

Shapiro-Wilk, Kołmogorow-Smirnow i wykresy. Kiedy który i jak zinterpretować wynik.
Czytaj →
APA i raport

APA 7: jak zaraportować wynik testu

M, SD, statystyka testu, stopnie swobody, p i wielkość efektu - w jednej linijce.
Czytaj →
Podstawy

Ile respondentów potrzebujesz?

Wielkość próby zależy od mocy, wielkości efektu i poziomu istotności - nie od „im więcej, tym lepiej".
Czytaj →
Dobór testu

Korelacja Pearsona vs Spearmana

Obie mierzą związek, ale przy różnych założeniach. Kiedy która jest poprawna.
Czytaj →
Podstawy

Wartość p - co naprawdę oznacza (i czego nie)

p to nie „prawdopodobieństwo, że hipoteza jest prawdziwa". Wyjaśniamy poprawną interpretację.
Czytaj →
Podstawy

Wielkość efektu - dlaczego ważniejsza niż p

d Cohena, eta kwadrat, r - liczby, które mówią, JAK duży jest efekt, nie tylko czy istnieje.
Czytaj →
Dobór testu

ANOVA i testy post-hoc - po co poprawka

Porównujesz 3+ grupy. Dlaczego nie robić wielu testów t i skąd Tukey czy Bonferroni.
Czytaj →
Założenia

Regresja liniowa - które założenia sprawdzić

Liniowość, normalność reszt, homoscedastyczność i współliniowość (VIF). Bez tego wyniki są kruche.
Czytaj →
Dobór testu

Chi-kwadrat - kiedy i jakie założenia

Test zależności dla zmiennych kategorialnych. Uwaga na oczekiwane liczności.
Czytaj →
Dobór testu

Regresja logistyczna - kiedy zamiast liniowej

Gdy przewidujesz zdarzenie tak/nie, zwykła regresja liniowa nie wystarczy.
Czytaj →
Dane

Braki danych - jak sobie z nimi radzić

Usuwać, uzupełniać czy imputować? Zły wybór potrafi zniekształcić wyniki.
Czytaj →
Dane

Skale w kwestionariuszu - jak liczyć wskaźnik

Sumować czy uśredniać pozycje? I co z pozycjami odwróconymi.
Czytaj →
Dobór testu

EFA vs PCA - jaka jest różnica

Analiza czynnikowa i analiza głównych składowych bywają mylone, choć służą do czego innego.
Czytaj →
Podstawy

Hipoteza zerowa i alternatywna - jak formułować

Dobra hipoteza decyduje o doborze testu i o tym, co w ogóle sprawdzasz.
Czytaj →
Dane

Zmienne: nominalna, porządkowa, ilościowa

Poziom pomiaru zmiennej przesądza, jaki test wolno zastosować.
Czytaj →
Założenia

Test normalności odrzuca - i co teraz?

Rozkład nie jest normalny. Masz kilka poprawnych wyjść.
Czytaj →
APA i raport

Jak opisać badaną próbę w pracy

Charakterystyka próby to pierwszy element części badawczej. Co powinna zawierać.
Czytaj →
Dobór testu

Mediacja i moderacja - co to i kiedy

Analizy, które wyjaśniają MECHANIZM i WARUNKI zależności. Wykraczają poza zwykłą regresję.
Czytaj →
Podstawy

Odchylenie standardowe a błąd standardowy - to nie to samo

SD opisuje rozrzut wyników, SE - precyzję oszacowania średniej. Mylenie ich to jeden z częstszych błędów w pracach.
Czytaj →
Podstawy

Średnia, mediana czy dominanta - którą miarę wybrać

Miara tendencji centralnej zależy od rozkładu i skali pomiaru. Przy skośnych danych średnia potrafi mocno mylić.
Czytaj →
Dobór testu

Test t dla prób zależnych - pomiar przed i po

Ten sam badany mierzony dwa razy (np. przed i po terapii). Dlaczego to inny test niż dla grup niezależnych.
Czytaj →
Dobór testu

ANOVA z powtarzanymi pomiarami i sferyczność

Trzy pomiary tej samej osoby (np. 0, 3 i 6 miesięcy). Czym jest sferyczność i po co poprawka Greenhouse-Geisser.
Czytaj →
Dobór testu

ANOVA dwuczynnikowa i efekt interakcji

Dwa czynniki naraz (np. płeć i metoda nauczania). Najciekawszy bywa efekt interakcji, a nie same efekty główne.
Czytaj →
Założenia

Jednorodność wariancji - test Levene’a

Test t i ANOVA zakładają podobne wariancje w grupach. Jak to sprawdzić i co zrobić, gdy się nie zgadza.
Czytaj →
Założenia

Wartości odstające - jak je wykryć i co z nimi zrobić

Jedna skrajna obserwacja potrafi zaburzyć średnią, korelację i regresję. Kiedy usuwać, a kiedy zostawić.
Czytaj →
Dane

Jak przygotować bazę danych do analizy statystycznej

Jeden wiersz = jeden respondent, jedna kolumna = jedna zmienna. Porządna baza to połowa sukcesu analizy.
Czytaj →
Dane

Zmienna zależna i niezależna - jak je rozróżnić

Co jest przyczyną, a co skutkiem w Twoim modelu. To rozróżnienie decyduje o wyborze i kierunku analizy.
Czytaj →
Programy

SPSS, R, Jamovi czy Excel - w czym liczyć statystykę

Każdy program ma swoje plusy. Co wybrać do pracy dyplomowej i czym różni się podejście klikane od kodu.
Czytaj →
Programy

Jak przygotować dane w Excelu do analizy

Zanim wyślesz plik do analizy: format kolumn, braki, kody i częste pułapki arkusza kalkulacyjnego.
Czytaj →
Wykresy

Histogram, wykres pudełkowy i rozrzutu - kiedy który

Dobry wykres pokazuje to, czego nie widać w tabeli. Trzy podstawowe typy i ich zastosowania.
Czytaj →
Wykresy

Jak czytać wykres pudełkowy (boxplot)

Mediana, kwartyle, wąsy i kropki odstające. Krok po kroku, co oznacza każdy element wykresu.
Czytaj →
Proces badania

Rzetelność a trafność - czym się różnią

Narzędzie może mierzyć powtarzalnie, ale nie to, co trzeba. Dwa różne warunki dobrego pomiaru.
Czytaj →
Proces badania

Operacjonalizacja zmiennych - od pojęcia do pomiaru

Jak zamienić abstrakcyjne pojęcie (np. „dobrostan") w coś, co da się zmierzyć i policzyć.
Czytaj →
Proces badania

Badanie pilotażowe - po co i jak je przeprowadzić

Mała próba testowa przed badaniem właściwym. Pozwala wychwycić błędy ankiety, zanim będzie za późno.
Czytaj →
APA i raport

Jak zbudować tabelę wyników w APA 7

Bez pionowych linii, z poziomymi w kluczowych miejscach, z kursywą symboli. Zasady tabel według APA.
Czytaj →
APA i raport

Przedział ufności - jak go interpretować i raportować

95% CI mówi więcej niż samo p. Co naprawdę oznacza i dlaczego standard APA go zaleca.
Czytaj →
Dobór testu

Korelacja a regresja - jaka jest różnica

Obie opisują związek, ale odpowiadają na inne pytania. Kiedy wystarczy korelacja, a kiedy potrzebna regresja.
Czytaj →
Podstawy

Błąd I i II rodzaju oraz moc testu

Fałszywy alarm i przeoczony efekt. Dwa rodzaje pomyłek, które równoważy się przy planowaniu badania.
Czytaj →