Jak przygotować dane w Excelu do analizy

Excel to najczęstszy punkt startu - w nim powstaje większość baz danych do prac dyplomowych. Dobrze przygotowany arkusz przyspiesza analizę i eliminuje błędy, niezależnie od tego, w jakim programie policzysz wyniki.

Podstawy: pierwszy wiersz to nagłówki (krótkie nazwy zmiennych, bez spacji i polskich znaków), a od drugiego wiersza dane - jeden respondent na wiersz, jedna kolumna to jedna zmienna. Nie łącz komórek, nie zostawiaj pustych wierszy w środku i nie umieszczaj kilku tabel na jednej karcie.

Liczby wpisuj jako liczby (bez jednostek i tekstu w tej samej kolumnie), a zmienne jakościowe koduj spójnie (np. 1/2 z kluczem). Uważaj na autokorektę: Excel potrafi zamienić wpis na datę albo obciąć zera wiodące. Braki zostaw jako puste komórki lub jeden ustalony kod, nigdy jako różne symbole.

Przykład pułapki: przecinek kontra kropka dziesiętna - przy złych ustawieniach regionalnych „3,5" bywa czytane jako tekst. Innym błędem są niewidoczne spacje w komórkach oraz kolumny sformatowane jako tekst, przez co program traktuje liczby jak etykiety.

Na koniec zapisz plik jako xlsx lub CSV - oba formaty wczytasz do SPSS, R czy Jamovi. Taki plik możesz też wgrać wprost w konfiguratorze; jeśli nie masz pewności, czy baza jest gotowa do analizy, sprawdź opis kolumn albo zapytaj asystenta, zanim wyślesz dane.