Test t-Studenta czy Mann-Whitney? Jak wybrać

Gdy porównujesz średnie w dwóch niezależnych grupach, domyślnym wyborem jest test t-Studenta. Ma on jednak założenia: zmienna zależna powinna być ilościowa, a jej rozkład w grupach zbliżony do normalnego (przy większych próbach test jest odporny na odstępstwa dzięki centralnemu twierdzeniu granicznemu).

Jeśli rozkład wyraźnie odbiega od normalnego, próba jest mała lub zmienna jest porządkowa, sięgamy po nieparametryczny test U Manna-Whitneya. Porównuje on rangi, a nie średnie, i nie wymaga normalności. W praktyce: najpierw sprawdź normalność (np. Shapiro-Wilk) i jednorodność wariancji (Levene), a dopiero potem wybierz test.

Przykład: porównujesz poziom stresu (zmienna ilościowa) u kobiet i mężczyzn. Przy N po około 40 osób i rozkładzie zbliżonym do normalnego użyjesz testu t; przy silnej skośności lub próbie rzędu kilkunastu osób - testu Manna-Whitneya. Typowy błąd to automatyczne sięganie po test t bez sprawdzenia założeń albo mylenie testu dla prób niezależnych z testem dla prób zależnych (ten drugi stosujesz, gdy mierzysz te same osoby dwukrotnie - wtedy właściwy jest test t dla prób zależnych lub test Wilcoxona).

Jak zaraportować: dla testu t podaj średnie i odchylenia obu grup, a następnie t(df) = wartość, p = wartość i wielkość efektu d Cohena. Dla testu Manna-Whitneya podaj mediany, statystykę U oraz p. Zawsze dopisz, dlaczego wybrałeś dany test - to pytanie pada na obronie najczęściej.

W skrócie: test t-Studenta to domyślny wybór dla dwóch grup przy danych ilościowych i rozkładzie zbliżonym do normalnego, a test U Manna-Whitneya to jego nieparametryczny odpowiednik. Jeśli wahasz się, który pasuje do Twoich danych, skorzystaj z darmowego przewodnika „który test wybrać", a całą analizę wraz z opisem w APA zlecisz w konfiguratorze.