Jednorodność wariancji - test Levene’a

Wiele testów porównujących średnie (test t, ANOVA) zakłada homogeniczność, czyli jednorodność wariancji - podobny rozrzut wyników w porównywanych grupach. Gdy jedna grupa jest znacznie bardziej „rozstrzelona" niż druga, klasyczny wynik może być obciążony.

Najpopularniejszym sprawdzianem jest test Levene’a. Interpretacja bywa myląca: istotny wynik (p < 0,05) oznacza tu, że wariancje RÓŻNIĄ się istotnie, czyli założenie jest NARUSZONE. Wynik nieistotny to sytuacja pożądana - wariancje można uznać za podobne.

Gdy założenie jest złamane, nie rezygnujesz z analizy. Dla dwóch grup stosujesz wersję testu t z poprawką Welcha (nie zakłada równych wariancji), a dla wielu grup - ANOVA Welcha z testem post-hoc Games-Howell zamiast Tukeya.

Przykład: porównujesz wynik w dwóch grupach, a test Levene’a wychodzi istotny. Raportujesz wtedy test t Welcha i zaznaczasz w metodologii, że przyjęto poprawkę ze względu na nierówne wariancje. Typowy błąd to zignorowanie istotnego testu Levene’a i podanie klasycznego testu t.

Homogeniczność wariancji to jedno z kilku założeń, które warto sprawdzić przed testem różnic - obok normalności i niezależności obserwacji. Jeśli chcesz mieć pewność, że wszystkie założenia zostały zweryfikowane i opisane, zleć analizę w konfiguratorze: sprawdzenie założeń jest częścią raportu.