Skale w kwestionariuszu - jak liczyć wskaźnik

Kwestionariusze zwykle składają się z wielu pozycji mierzących jedną cechę (np. stres). Aby uzyskać wynik skali, pozycje sumuje się lub uśrednia - najpierw jednak trzeba odwrócić pozycje sformułowane „na odwrót" (rekodowanie), inaczej zafałszują wynik.

Przed policzeniem wskaźnika sprawdza się rzetelność skali (alfa Cronbacha). Dopiero potem tworzy się zmienną wynikową i na niej prowadzi dalsze analizy. Ten krok - opis danych i tworzenie wskaźników - jest kluczowy dla poprawności całej analizy.

Przykład: skala stresu ma 10 pozycji, w tym 3 sformułowane pozytywnie („czuję się spokojny"). Zanim policzysz wynik, rekodujesz te 3 pozycje (na skali 1-5: 1 na 5, 2 na 4 itd.), a potem uśredniasz wszystkie 10. Typowy błąd to zapomnienie o rekodowaniu pozycji odwróconych - wtedy wskaźnik i cała dalsza analiza są błędne.

Sumować czy uśredniać? Uśrednianie ułatwia interpretację (wynik zostaje na oryginalnej skali, np. 1-5) i lepiej radzi sobie z pojedynczymi brakami. Po utworzeniu wskaźnika sprawdź jego rzetelność (alfa) i dopiero na nim licz korelacje czy testy - nie na pojedynczych pozycjach.

Tworzenie wskaźników ze skal (rekodowanie pozycji odwróconych, suma lub średnia, rzetelność) to etap, na którym łatwo o błąd rzutujący na całą analizę. Jeśli chcesz mieć wskaźniki policzone poprawnie razem z alfą Cronbacha, zleć to w konfiguratorze.